AT - Được vào ĐH chính quy là nguyện vọng chính đáng của mọi thí sinh. Tuy nhiên, nếu vì một lý do nào đó không thể vào được ĐH, thí sinh vẫn có nhiều lựa chọn khác để thực hiện ước mơ của mình.

Giờ thực hành của sinh viên năm 2 khoa công nghệ sinh học Trường ĐH Nông lâm TP.HCM. Trường này có nhiều ngành đào tạo hệ vừa làm vừa học - Ảnh: Như Hùng

Học liên thông nhiều lựa chọn

Ngày 13-2-2008, bộ trưởng Bộ GD-ĐT đã ban hành quy định về đào tạo liên thông trình độ CĐ, ĐH. Theo đó, những người đã có bằng tốt nghiệp trung cấp hoặc bằng tốt nghiệp cao đẳng, có nhu cầu học tập lên trình độ CĐ hoặc ĐH, sẽ được học liên thông.

Trong đó, đối với đào tạo liên thông từ trung cấp lên cao đẳng hoặc từ cao đẳng lên trình độ đại học, người tốt nghiệp loại khá trở lên được tham gia dự tuyển ngay sau khi tốt nghiệp; người tốt nghiệp loại trung bình phải có ít nhất một năm làm việc gắn với chuyên môn được đào tạo mới được tham gia dự tuyển.

Tuyển sinh như thế nào?

Đối với đào tạo liên thông từ trung cấp lên trình độ đại học, người có bằng tốt nghiệp trung cấp phải có ít nhất ba năm làm việc gắn với chuyên môn được đào tạo mới được tham gia dự tuyển. Những người đã tốt nghiệp ở nước ngoài có văn bằng tốt nghiệp trình độ trung cấp hoặc cao đẳng được công nhận văn bằng theo quy định của Bộ GD-ĐT.

Những lớp đào tạo liên thông đối tượng tuyển sinh là những người đã có bằng tốt nghiệp trung cấp, các thí sinh phải tham dự thi tuyển ba môn gồm: hai môn cơ bản và một môn cơ sở ngành (hoặc thực hành nghề). Đề thi các môn cơ bản được lấy từ ngân hàng đề thi của Cục Khảo thí và kiểm định chất lượng giáo dục thuộc Bộ GD-ĐT. Đề thi môn cơ sở ngành (hoặc thực hành nghề) do hiệu trưởng nhà trường quy định.

Đối với những lớp đào tạo liên thông, đối tượng tuyển sinh là những người đã có bằng tốt nghiệp cao đẳng, các thí sinh phải tham dự một kỳ thi tuyển hai môn gồm: môn cơ sở ngành (hoặc môn ngoại ngữ tiếng Anh) và một môn của kiến thức ngành. Hiệu trưởng nhà trường quy định cụ thể môn thi tuyển sinh để đảm bảo chất lượng tuyển chọn.      

Đào tạo trình độ cao đẳng được thực hiện từ một năm rưỡi đến hai năm học đối với người có bằng tốt nghiệp trung cấp cùng ngành đào tạo; đào tạo trình độ đại học được thực hiện từ hai năm rưỡi đến bốn năm học đối với người có bằng tốt nghiệp trung cấp cùng ngành đào tạo; từ một năm rưỡi đến hai năm học đối với người có bằng tốt nghiệp cao đẳng cùng ngành đào tạo.

Thời gian không quá dài

Đối với người có bằng tốt nghiệp trung cấp hoặc cao đẳng khác ngành đào tạo nhưng cùng trong một khối ngành, nếu có nhu cầu đào tạo liên thông thì phải học thêm một khối lượng kiến thức bổ sung để có đủ trình độ đầu vào ngành theo học liên thông trước khi dự thi tuyển. Khối lượng kiến thức phải học bổ sung do hiệu trưởng nhà trường quyết định. Thời gian đào tạo các khóa bổ sung kiến thức không được tính vào thời gian đào tạo liên thông quy định tại khoản 2 của điều này.

Người học theo hình thức học ban ngày, tập trung liên tục tại trường, thực hiện Qquy chế về tuyển sinh, quy chế đào tạo đại học và cao đẳng hệ chính quy, sau khi kết thúc khóa học, nếu đủ điều kiện xét và công nhận tốt nghiệp của hệ chính quy, người học được cấp bằng tốt nghiệp đại học hoặc cao đẳng hệ chính quy.

Người học theo hình thức vừa làm vừa học, thực hiện quy chế về tuyển sinh, quy chế đào tạo đại học và cao đẳng hình thức vừa làm vừa học, sau khi kết thúc khóa học, nếu đủ điều kiện xét và công nhận tốt nghiệp của hệ vừa làm vừa học, người học được cấp bằng tốt nghiệp đại học hoặc cao đẳng hình thức vừa làm vừa học.

Rộng cửa vừa học vừa làm

Chỉ cần nghe qua hình thức học tập này, không khó để hình dung thời gian biểu của một người theo học: vừa đi làm, vừa đi học. Thời khóa biểu cụ thể của từng trường sẽ do chính các trường quyết định và người học cần tìm hiểu kỹ trước khi đăng ký dự thi tuyển.

Vừa học vừa làm tuy là hệ còn khá xa lạ với các bạn học sinh vừa rời khỏi ghế trường phổ thông, bởi trước nay hệ này được "mặc định" chuyên dành cho những người đứng tuổi, không có thời gian cho việc học tập trung ban ngày (do phải lao động) muốn bổ sung kiến thức có trình độ đại học, cao đẳng với tên gọi cũ là "hệ tại chức". Tuy nhiên, trong điều kiện dự tuyển hệ này không bắt buộc bạn phải là người đang đi làm. Để dự tuyển, thí sinh chỉ cần tốt nghiệp trung học phổ thông, bổ túc trung học phổ thông, trung cấp chuyên nghiệp; có đủ sức khỏe để học tập theo quy định hiện hành. Đối với những người tàn tật, khuyết tật, tùy tình trạng sức khỏe và yêu cầu của ngành học, hiệu trưởng xem xét, quyết định cho dự thi tuyển sinh; đạt được các yêu cầu sơ tuyển nếu dự thi vào các trường có quy định sơ tuyển; trong độ tuổi quy định đối với các trường hoặc các ngành có giới hạn tuổi do các trường quy định; nộp đầy đủ, đúng thủ tục, đúng thời hạn các giấy tờ hợp lệ và lệ phí đăng ký dự thi.

Hiện nay, hầu như trường ĐH nào cũng tuyển sinh, đào tạo hệ vừa học vừa làm. Chẳng hạn, Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM đã thông báo tuyển khá nhiều ngành cho năm 2009 ngay tại cơ sở 1 như: công nghệ thông tin, công nghệ điện, công nghệ điện tử, công nghệ cơ khí, công nghệ môi trường, công nghệ thực phẩm,  tài chính - ngân hàng, kế toán - kiểm toán, quản trị kinh doanh, kinh doanh du lịch.

Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐHQG TP.HCM)  thông báo tuyển sinh ngành tâm lý học. Trường ĐH Nông lâm TP.HCM cũng tuyển hàng loạt ngành công nghệ thông tin, quản lý đất đai, quản lý thị trường bất động sản, kế toán, kinh tế nông lâm, cơ khí nông lâm, cảnh quan và kỹ thuật hoa viên, nông học, lâm nghiệp, thú y, thủy sản, chế biến, bảo quản nông sản thực phẩm. Trường ĐH Giao thông vận tải, Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật, Trường ĐH Sài Gòn, Trường ĐH Mở... cũng tuyển sinh hàng loạt ngành đào tạo vừa làm vừa học.

Theo quy chế tuyển sinh, các trường sẽ tổ chức tuyển sinh bốn đợt vào tháng 3; tháng 4, tháng 10 và tháng 11; mỗi đợt thi bốn  ngày từ ngày 15 đến ngày 18. Về thủ tục, thí sinh nộp hồ sơ đăng ký dự thi và lệ phí đăng ký dự thi cho trường chậm nhất một tháng trước ngày thi. Sau khi nộp hồ sơ đăng ký dự thi, nếu có sự thay đổi về gia đình hoặc bản thân, thí sinh có trách nhiệm thông báo kịp thời cho trường và trước ngày thi phải nộp bổ sung đầy đủ giấy tờ.